در جرائم موجب حد مرتکب در صورتی مسئول است که علاوه بر داشتن شرایط مسئولیت کیفری به حرمت شرعی رفتار ارتکابی آگاه باشد
در جرائم موجب حد هر گاه متهم فقدان یکی از موانع مسئولیت کیفری را نماید در صورت احتمال صدق گفتار وی ادعای مذکور بدون نیاز به بینه و سوگند پذیرفته می شود.
حدود مجازات های ثابت و لاتغییر ند و تنها از طریق توبه و عفو قابل سقوط می باشد. زنا عبارت است از جماع مرد و زنی که بر او حر ام است گرچه در دبر باشد در غیر موارد وطی به شبهه . منظور از وطی به شبهه(آن است که طرفین به گمان وجود رابطه مشروع با یکدیگر زنا کنند.
جماع با میت زنا است وجماع زوج با زوجه متوفای خود موجب سی و یک تا هفتاد و چهار ضربه شلاق تعزیزی می باشد.
هر گاه متهم به زنا مدعی زنا یا وطی به شبهه شود ادعای او بدون بینه و سوگند ثابت می شود.
حد زنا در مواد زنا با محارم نسبی - زنا با زن پدر که موجب اعدام زانی است - زنا مرد غیر مسلمان با زن مسلمان که موجب اعدام زانی است - زنای به عنف با اکراه
هر گاه زنی راضی به زنا با او نباشد در حال بیهوشی . خواب - یا مستی زنا کند رفتار او در حکم زنا بعنف است
احصان یعنی مرد دارای همسر دائمی و بالغ باشد و در حالی که بالغ و عالق بوده از طریق قبل با وی در حال بلوغ جماع کند و امور از قبیل حبس - حیض - نفاس - بیماری مانع از مقاربت زوجین را از احصان خارج می کند.
در زنا با محارم نسبی چنانچه زانیه بالغ و زانی نابالغ باشد مجارات زانیه صد ضربه شلاق است.
حد زنا در مواردی که مرتکب غیرمحصن باشد صد ضربه شلاق است.
در زنای به عنف دو مورد مطرح می شود - بکارت زن علاوه بر مجازات مقرر زانی به پرداخت ارش البکاره و مهرالمثل محکوم می شود. عدم بکارت زن : علاوه بر مجازات مقرر زانی تنها به پرداخت مهرالمثل محکوم می شود.
هرگاه مرد یا زنی کمتر از چهار بار اقرار به زنا نماید به سی و یک تا هفتاد و چهار ضربه شلاق تعزیزی محکوم می شود
لواط عبارت است از دخول اندام تناسلی مرد به اندازه ختنه گاه در دبر انسان مذکر است.
حد لواط برای فاعل در صورت عنف اکراه یا دارا بودن شرایط احصان اعدام و در غیر اینصورت صد ضربه شلاق است.
تفخیذ عبارت از قراردادن اندام تناسلی مرد بین ران ها یا نشیمنگاه انسان مذکر است
در تفخیذ حد فاعل و مفعول صد ضربه شلاق است
همجنس گرایی انسان مذکر در غیر از لواط و تفخیذ از قبیل تقبیل و ملامسه از روی شهوت موجب سی و یک تا هفتادو چهار ضربه شلاق است.
مساحقه عبارت است انسان مونث اندام تناسلی خود را بر اندام تناسلی همجنس خو قرار دهد
حد مساحقه صد ضربه شلاق است
قوادی عبارت است از به هم رساندن دو یا چند نفر برای زنا
حد قوادی موجب هفتاد و پنج ضربه شلاق است و برای بار دوم علاوه بر مجازات فوق تبعید به مدت یکسال است
قذف عبارت است از نسبت دادن زنا یا لواط به شخص دیگر هرچند مرده باشد
هرگاه کسی به فرزند مشروع خود بگوید تو فرزند من نیستی و فرزند دیگر ذف مادر ئی محسوب می شود
حد قذف هشتاد ضربه شلاق دارد
قذف در صورتی موجب حد است که قذف شونده در هنگام قذف ، بالغ ، عاقل ، مسلمان ، معین و غیر متظاهر به زنا یا لواط باشد.
حد قذف حق الناس است
کسی که چند نفر را به طور جداگانه قذف کند خواه همه آن ها با هم خواه جداگانه شکایت کند در برابر قذف هر یک حد مستقلی بر او جاری می شود
پدر یا جد پدری که فرزند خود را قذدف کند به سی ویک ضربه تا هفتاد ضربه شلاق تعزیری محکوم می شئد
حد قذف اگر اجرا نشده به همه ورثه به غیر از همسر منتقل می شود
هر کس پیامبره اعظم صلی الله و آله و یاهریک از انبیا عظام الهی را دشنام دهد یا قبذف کند ساب النبی است و به اعدام محکوم می شود
مصرف مسکر از قبیل خوردن تزریق و تدخین موجب حد است
حد مصرف مسکر هشتاد ضربه شلاق است
سرقت عبارت است از ربود ن مال متعلق به غیر است
سرقت در صورتی کهن داری تمام شرایط زیر باشد موجب حد است
1- شی مسروق شرعا مالیت داشته باشد
2- مل مسروق در حرز باشد
3- سارق هتک حرز کند
4- سارق مال را از حرز خارج کند
5- هتک حرز و سرقت مخفیانه باشد
6- سارق پدر یا جد پدری صاحب مال نباشد
7- ارزش مال مسروق در زمان اخراج از حرز معادل چهار ونیم نخود طلای مسکوک باشد
8- مال مسروق از اموال دولتی یا عمومی وقف عام و یا وقف بر جهات عامه نباشد
9- سرقت در زمان قحطی صورت نگیرد
10- صاحب مال از سارق نزد مرجع قضائی شکایت کند
11- صاحب مال قبل از اثبات سرقت سارق را نبخشد
12 – مال مسروق قبل از اثبات سرقت تحت ید مالک قرار نگیرد
13 – مال مسروق قبل از اثبات جرم به ملکیت سارق در نیاید
14 مال مسروق از اموال سرقت شده یا مغضوب نباشد
حرز عبارت از مکان متناسبی است که مال عرفا در ان از دستبرد محفوظ باشد
در صورتی که مال در حرزهای متعدد باشد ملاک اخراج از بیرونی ترین حرز است
هرگاه دو یا چند نفر به طور مشترک مالی را بربایند باید سهم جداگانه هر کدام از آنهای به حد نصاب برسد
سرقت در صورت فقدان هریک از شرایط موجب حد حسب مورد مشمول یک از سرقت های تعزیری است
حد سرقت به شرح زیر است
الف : در مرتبه اول قطع چهار انگشت دست راست از انتها
ب: در مرتبه دوم قطع پای چپ سارق از پایین برآمدگی است
پ در مرتبه سوم حبس ابد است
ت: در مرتبه چهارم اعدام است حتی اگر در زند ان باشد
در حد هرگاه مرتکب حین اجرای مجازات توبه کند مقام رهبری با عفو ایشان از حبس آزاد می شود
محاربه عبارت است از کشیدن سلاح به قصد جان – مال – یا ناموس مردم یا ارعاب آنها ست
راهزنان – سارقان – و قاچاقچیانی که دست به سلاح ببرند و موجب سلب امنیت مردم و راه ها شوند محاربند
حد محاربه یکی از چهار مجازات زیر است
اعدام – صلب – قطع دست راست و پای چپ – نفی بلد
مدت نفی بلد در هرحال کمتر از یک سال نیست
هر کس به طور گسترده مرتکب جنایت علیه تمامیت جسمانی افراد ، جرائم علیه امنیت داخلی یا خارجی کشور نشر اکاذیب ، اخلال در نظام اقتصادی کشور ، احراق و تخریب ، پخش مواد سمی و میکروبی و عمومی کشور ، نا امنی یا ورود خسارت عمده به تمامیت جسمانی افراد یا اموال عمومی و خصوصی یا سبب اشاعه فساد و فحشا در حد وسیع گردد مفسد فی الارض محسوب و به اعدام محکوم می شود
گروهی که در برابر اساس نظام جمهوری اسلامی ایران قیام مسلحانه کند باغی محسوب می شود و در صورت استفاده از سلاح اعضایی ان به مجازات اعدام محکوم می شو د
باغی یعنی کسی که بیعت خویش را با پیشوای مهصوم علیه السلام شکسته و از اطاعت وی بیرون رفته اند